Alchornea floribunda
Amanita muscaria
Anandenathera perergrina
Areca catechu
Argemone mexicana
Argyreia nervosa
Artemisia absinthium
Aspalathus linearis
Atropa belladonna
Banisteriopsis caapi
Calea zacatechichi
Catha edulis
Centella asiatica
Cola nitida
Datura stramonium
Diplopterys cabrerana
Eleutherococcus senticosus
Eschscholzia californica
Gingko biloba
Heimia salicifolia
Humulus lupulus
Hyoscyamus niger
Illex paraguariensis
Ipomea violacea
Kaempferia galanga
Lactuca virosa
Lagochilus inebrians
Leonotis leonurus
Leonotis nepetifolia
Leonurus sibiricus
Lepidium meyenii
Lobelia inflata
Lophophora williamsii
Mimosa hostilis
Mitragyna speciosa
Nepeta cataria
Nicotiana rustica
Nymphea caerulea
Passiflora incarnata
Paulinia cupana
Peganum harmala
Piper methysticum
Psychotria viridis
Salvia divinorum
Sceletium tortuosum
Scutellaria lateriflora
Sida cordifolia
Tabernanthe iboga
Tagetes lucida
Tricocereus pachanoi
Turnera diffusa
Withania somnifera
Virola theiodora
Voacanga africana

Nazwa łacinska: Atropa belladonna
Synonimy: Atropa lethalis, Belladonna baccifera
Inne nazwy: pokrzyk wilcza jagoda, belladonna, deadly nightshade
Rodzina: Solanaceae

Opis botaniczny:
Roślina wieloletnia o grubym rozgałęzionym kłączu, dochodząca do 2m wysokości, rozgałęziona i gruczołowato rozgałęziona. Liście są duże, ogonkowe lub jajowate, zaostrzone, wyrastając parami ułożone naprzeciwlegle, całobrzegie. Kwiaty zwisłe o koronie dzwonkowatej, pojedyńcze w kątach liści, brunatnofioletowe z brunatnożółtym lub purpurowofioletowym żyłkowniem. Kwitnie od czerwca do lipca. Owocem jest czarna, lśniąca kulsta jagoda umieszczona w rozrośniętym kielichu.

Surwiec zawiera alkaloidy tropanowe (0,2-1%) - głównie atropinę i hioscyjaminę, skopolaminę, N-tlenek atropiny i belladoninę.

Ponadto znajduję się w nim flawonoidy (pochodne flawonolu), małe ilości nikotyny.

W korzeniu występują kumaryny i toksyczna apoatropina.


Opis historczny:
Pokrzyk znano już w starożytności jako roślinę trującą znaną wówczas jako Solanum mortiferum czyli "niosącą śmierć". Roślina ta, jak żadna inna, była kojarzona ze śmiercią. Wierzono, że wyrasta ona w pobliżu miejsc straceń wisielców. Często była mylona z innym gatunkiem tej rodziny - mandragorą.

Jej trujące właściwości znane były Paracelsusowi, Lonicerusowi i in.. Teofrast wymienia wilczą jagodę pod okresleniem "mandragora".

W średniowieczu i okresie późniejszym wyciągi z pokrzyku były głównym składnikiem "maści czarownic", które wcierano sobie w pachwiny i skronie co miało powodować halucynacje (stąd prawdopodobnie pochodzenie legend o lataniu czarownic na miotłach). Z korzenia belladonny oraz wina sporządzano magiczny napój miłosny pobudzający do rozwiązłości. Roślina była narzędziem wielu morderstw i samobójstw, powodem wielu zatruć.

W okresie Renesansu zaczęto wykorzystywać jej działanie rozszerzające źrenice dla podkreślenia piękna oczu dam - stąd nazwa "belladonna".

Polska nazwa "pokrzyk" jest często tłumaczona odgłosem, który jakoby się słyszy wyciągając jej korzeń z piaszczystego podłoża.

W działaniu surowca dominuje działanie parasymptykolityczne atropiny. Obniżeniu ulega napięcie mięśni gładkich przewodu pokarmowego, dróg żółciowych, moczowych, następuje zahamowanie czynności gruczołów potowych, ślinowych, błon śluzowych, dróg oddechowych oraz żołądka. Występuje rozszerzenie źrenic oczu, przyśpieszenie akcji serca.

Korzeń służy do otrzymywania naturalnej atropiny. Zdarzają się zatrucia owocami pokrzyku, zwł. wsród dzieci.

Niektóre zwierzęta jak np. kozy czy bażanty są niewrażliwe na działanie alkaloidów tropanowych. Przypuszczalnie posiadają w przewodzie pokarmowym enzymy rozkładające te alkaloiy do mniej toksycznych alkoholamin.

Surowcem do leków (i nie tylko) są liście i korzeń jednak także owoce (jagody) zawierają hlucynogenne alkaloidy. Zjedzenie ok. 10 przez dorosłego człowieka może się jednak skończyć nieodwracalną zmianą bytu w niebyt :)

Uwaga: wszystkie części rośliny są śmiertelnie trujące.


Powyżej: Kwiaty Atropa belladonna.


Powyżej: Jagody Atropa belladonna.

(c) copyright 2004 - 2013 coffeshop.pl, Na sprzedaż domeny branżowe: zioła, leki, dopalacze, akcesoria head-shop